شامخ گروه خودرو در شهریورماه با ثبت رقم ۴۹ واحد، اگرچه نسبت به مردادماه ۷.۲ درصد افزایش یافته و از بهبود نسبی فعالیت خودروسازان و قطعه‌سازان در پایان تابستان حکایت دارد؛ اما همچنان در محدوده انقباضی است. قرار گرفتن این شاخص در فاصله یک واحدی از مرز خنثی ۵۰، نشان می‌دهد که صنعت‌خودرو پس از چند ماه افت فعالیت، هنوز به مرحله رونق بازنگشته است.
بررسی جزئیات شامخ خودرو نیز از دو روند متفاوت در این صنعت خبر می‌دهد؛ از یک سو، تولید و فروش محصولات در شهریورماه افزایش یافته و از سوی دیگر، سفارش‌های جدید مشتریان کاهش پیدا کرده و انتظارات تولید برای ماه آینده نیز همچنان زیر سطح خنثی قرار دارد. این ترکیب آماری نشان می‌دهد که رشد ماهانه فعالیت خودروسازان، دست‌کم در شرایط فعلی، لزوما به معنای بهبود پایدار وضعیت تقاضا نیست. مهم‌ترین تغییر در شامخ شهریورماه، جهش شاخص تولید محصولات از ۳۹.۵ به ۵۵.۴ واحد است؛ افزایشی که با رشد حدود ۴۰.۲ درصدی تولید خودروسازی کشور در مقایسه با مردادماه هم‌راستاست. شاخص فروش نیز با رسیدن به ۵۰.۸ واحد، از بهبود فروش ماهانه حکایت دارد. با این حال، مقایسه این روند با شاخص سفارش‌های جدید، تصویر متفاوتی از وضعیت بازار ارائه می‌دهد. سفارش‌های جدید در شهریورماه به ۴۸.۲ واحد رسیده و بار دیگر به محدوده انقباضی بازگشته است.
به این ترتیب، افزایش تولید و فروش در شرایطی رقم خورده که نشانه‌ای از تقویت تقاضای جدید در داده‌های شامخ دیده نمی‌شود. بنابراین، بخشی از رشد فعالیت شهریورماه ممکن است به جبران افت ماه‌های قبل یا استفاده از ظرفیت‌های موجود تولید مربوط باشد؛ هرچند داده‌های موجود برای تعیین سهم هر یک از این عوامل کافی نیست. در کنار این تحولات، کاهش موجودی محصول نهایی در انبار خودروسازان به ۴۴.۲ واحد می‌تواند با افزایش فروش ماهانه ارتباط داشته باشد؛ اما احتمال محدودیت در جایگزینی محصولات فروخته‌شده نیز مطرح است.
از سوی دیگر، افت سرعت انجام و تحویل سفارش‌ها، در کنار کاهش سفارش‌های جدید، ضرورت بررسی وضعیت تامین مواداولیه، نقدینگی و توان عملیاتی زنجیره تولید را برجسته می‌کند. هرچند شاخص انتظارات تولید در ماه آینده از ۴۱.۷ به ۴۷ واحد افزایش یافته، باقی ماندن آن زیر مرز ۵۰ نشان می‌دهد که بنگاه‌ها همچنان چشم‌انداز محتاطانه‌ای دارند. درمجموع، شامخ شهریورماه خودرو از ترمیم نسبی تولید و فروش حکایت دارد، اما تداوم ضعف سفارش‌های جدید و انتظارات نه‌چندان مثبت، پایداری این بهبود را با تردید مواجه می‌کند. عبور از محدوده رکودی، علاوه‌بر تداوم تولید، به تقویت تقاضای موثر و رفع موانع تامین و تولید وابسته است.
به گزارش دنیای اقتصاد اعداد و ارقام درج‌شده در جدول شامخ شهریورماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که شامخ گروه خودرو روی عدد ۴۹ ایستاده است. بررسی شامخ خودرو در شهریورماه نسبت به مردادماه سال جاری حکایت از رشد ۷.۲ درصدی دارد. درعین حال، مقایسه آن با شهریورماه سال گذشته نشان می‌دهد که این شاخص با افزایش ۸.۸ درصدی مواجه شده است. هرچند شامخ گروه خودرو در این بررسی با رشد مواجه شده، اما کماکان پایین‌تر از سطح خنثی ۵۰ قرار دارد. موضوعی که نشان می‌دهد ادامه افت تقاضا در کنار تنگناهای بخش عرضه، فعالیت شرکت‌های خودروساز و قطعه‌ساز را تحت‌تاثیر خود قرار داده است. ضمن این‌که در میان ۱۲ شاخص بررسی‌شده، سه شاخص نسبت به مردادماه با افت و مابقی با رشد مواجه شدند.
جزئیات جدول شامخ خودرو در شهریورماه نشان می‌دهد که بیشترین رشد مربوط به شاخص مقدار تولید محصولات است. این شاخص در شرایطی که در مردادماه روی عدد ۳۹.۵ ایستاده بود، در شهریورماه به ۵۵.۴ واحد افزایش یافت؛ این یعنی رشد ۴۰.۲ درصدی. مقایسه وضعیت این شاخص نسبت به شهریورماه سال گذشته نیز رشد ۳۱.۲ درصدی را نشان می‌دهد. بررسی داده‌های آماری وب‌سایت کدال نیز نشان می‌دهد که حجم تولید خودروسازان بزرگ کشور در شهریورماه نسبت به مردادماه با افزایش حدود ۷۵ درصدی مواجه شده است. در این میان، تولید بزرگ‌ترین خودروساز کشور، یعنی ایران‌خودرو، در این ماه در مقایسه با مردادماه با رشد ۷۴ درصدی همراه شده است. میزان تولید دو خودروساز دیگر، یعنی سایپا و پارس‌خودرو نیز به ترتیب با افزایش ۶۲.۵ و ۱۸۱ درصدی مواجه شده است.
هرچند رشد این شاخص در جدول شامخ شهریورماه از بهبود نسبی وضعیت تولید حکایت دارد، اما بر اساس گزارش شامخ این بهبود در شرایطی رخ داده که سفارش‌های جدید مشتریان همچنان در این ماه با افت همراه شده است. در چنین شرایطی، نمی‌توان افزایش شاخص تولید را به‌تنهایی نشانه خروج از رکود دانست. استمرار ضعف تقاضا، محدودیت دسترسی به مواداولیه و افزایش هزینه‌های تولید همچنان می‌توانند مانع تداوم بهبود فعالیت بنگاه‌ها شوند. از این رو، پایداری این روند به تقویت تقاضا و بهبود شرایط تامین نهاده‌های تولید وابسته است. مصرف حامل‌های انرژی در رتبه دوم بیشترین رشد شاخص قرار دارد. این شاخص در شرایطی که در مردادماه عدد ۴۶.۱ را نشان می‌داد، در شهریورماه روی عدد ۵۹.۵ ایستاده است. این یعنی این شاخص با رشد ۲۹ درصدی مواجه شده است. درعین حال، نسبت به شهریورماه سال قبل نیز افزایش ۱۹.۴ درصدی را نشان می‌دهد. در شهریورماه، هم‌راستایی رشد تولید در صنعت‌خودرو با افزایش مصرف حامل‌های انرژی، نشان‌دهنده تقویت چرخه عملیاتی در این بخش است؛ به‌طوری که جهش در شاخص تولید به‌عنوان محرک اصلی، به طور مستقیم تقاضا برای انرژی در واحدهای تولیدی و زنجیره تامین را افزایش داده است.
